Sa iba’t ibang panig ng mundo, palibhasa may iba’t ibang kultura, ang halik ay may iba-ibang kahulugan. Sa mga bansa sa Gitnang Silangan, Europa at Amerika at maging ilang bansa sa Asya, ang paghalik ay karaniwang anyo ng pagbati sa isang mahal sa buhay o malapit na kamag-anak o kaibigan.

Sa mga awiting naririnig ay mababakas natin ang paglalarawan ng marami ukol dito. Kaya’t hindi nakapagtatakang maraming mga kabataan ang pinapangarap na maranasan ito. Subalit hindi humahangga ang halik sa mga awitin at isipin ng mga kabataan, ang halik ay pagpapakita ng nararamdaman at katunayan ng pag-ibig ayon sa paliwanag ng marami ngunit kung pag-aaralan natin, may iba’t ibang kahulugan ang halik ayon sa Biblia.

Mayroong halik na nagpapakita ng pagkilala sa nakatatanda at ang ganito ay ginagawa bilang pagpapakita ng paggalang. (1 Samuel 10:1) Nang magkagayo’y kinuha ni Samuel ang sisidlan ng langis, at ibinuhos sa ulo niya, at hinagkan niya siya, at sinabi, Hindi ba ang Panginoon ang nagpahid sa iyo ng langis upang maging prinsipe ka sa kaniyang mana? (Genesis 27: 26) At sinabi sa kaniya ni Isaac na kaniyang ama, Lumapit ka ngayon at humalik ka sa akin, anak ko. 

Hanggang sa panahong ito, ang ganitong halik ay ginagawa natin sa ating mga magulang at mga nakatatanda bilang pagpapakita ng paggalang o respeto.

Mayroong din namang halik na nagpapakita ng matapat na pakikipagkaibigan. Ang halik na ito ay nasumpungan sa magkaibigang si David at Jonathan. Saksi ang Dios sa napakalalim na pagtitingin ng dalawang ito na higit pa sa tunay na magkapatid ang naging pagtingin sa isa’t isa. (1 Samuel 20: 41 -42) At pagkayaon ng bataan, si David ay tumindig sa dakong tungo sa Timugan, at sumubsob sa lupa, at yumukod na makaitlo: at sila’y naghalikan, at umiyak kapuwa, hanggang si David ay humigit. At sinabi ni Jonathan kay David, Yumaon kang payapa, yamang tayo’y kapuwa sumumpa sa pangalan ng Panginoon na nagsasabi, Ang Panginoon ay lalagay sa gitna natin, at sa gitna ng aking binhi at ng iyong binhi, magpakailan man..

At gaya ng paliwanag ng iba, ang halik ay katibayan ng pagsinta o pag-ibig. (Awit ng mga Awit 1:2) Hagkan niya ako ng mga halik ng kaniyang bibig: sapagka’t ang iyong pagsinta ay maigi kay sa alak. Ang ganitong uri ng halik ay karaniwang nasusumpungan sa mga mag-asawa at sa dalawang pusong nagtataglay ng pag-ibig sa isa’t isa. Subalit ang halik ng pag-ibig ay karaniwang napagkakamalang katulad ng halik ng pagnanasa. Maituturing na halik ng pagnanasa kung walang pag-ibig na taglay.

Mayroon din namang halik na inuukol sa pagsamba sa mga diosdiosan. (Oseas 13: 2) At ngayo’y nangagkasala sila ng higit at higit, at nagsigawa sila ng mga larawang binubo sa kanilang pilak, mga diosdiosan na ayon sa kanilang unawa, lahat ng yaon ay gawa ng manggagawa: sinasabi nila tungkol sa mga yaon; Magsihalik sa mga guya ang mga tao na nangaghahain. 

Ang pinakamakulay na halik na mababasa sa Biblia ay ang halik ng pagkakanulo na ginawa ni Judas Iscariote sa ating Panginoong Hesus. Ang halik na ito ay ginawa niyang palatandaan ng pagkakakilanlan ng mga kawal kung sino ang kanilang dadakpin. (Mateo 26: 49-50) At pagdaka’y lumapit siya kay Jesus, at nagsabi, Magalak, Rabi; at siya’y hinagkan. At sinabi sa kaniya ni Jesus, Gawin mo ang dahil ng pagparito mo. Nang magkagayon ay nagsilapit sila at kanilang sinunggaban si Jesus, at siya’y kanilang dinakip.

Ang ganitong uri ng halik ay maituturing na halik ng pandaraya at halik ng isang kaaway. (Kaw. 27: 6) Tapat ang mga sugat ng kaibigan: nguni’t ang mga halik ng kaaway ay malabis.

Subalit anong uri ng halik ang hindi karaniwan subalit nagtataglay ng malaking kahalagahan sa mga lingkod ng Dios?

Ang tinutukoy na halik na hindi karaniwan subalit mahalaga para sa mga lingkod ay walang iba kundi ang banal na halik na binanggit ni Apostol Pablo sa Roma 16: 16. Ang banal na halik ay ginagawa sa iglesia ng Dios. (Roma 16: 16) Mangagbatian kayo ng banal na halik. Binabati kayo ng lahat ng mga iglesia ni Cristo. Ang pagbating ito ay ginagawa ng mga kapatid na tinawag sa iglesia. (1 Tes. 5: 26) Batiin ninyo ang lahat ng mga kapatid ng banal na halik.

Ano nga ba ang kahulugan ng banal na halik?

Ito ba ay literal na halik na kagaya ng mga halik na ating mababasa sa Biblia?

Sa maraming pagkakataon, alam nating kadalasan ay nagsasalita ang Biblia ng mga salitang hindi sa mga salitang itinuturo ng karunungan nating mga tao. Kadalasan ang mga salita ng Dios ay pagtuturong ayon sa Espiritu na itinutulad ang mga bagay na ayon sa Espiritu sa mga pananalitang ayon sa espiritu. Ibig sabihin, ang ilang mga bagay sa Biblia ay huwag nating ipalagay na materyal ang kahulugan. (1 Cor. 2: 13) “Na ang mga bagay na ito ay atin namang sinasalita, hindi sa mga salitang itinuturo ng karunungan ng tao, kundi sa itinuturo ng Espiritu; na iniwawangis natin ang mga bagay na ayon sa espiritu sa mga pananalitang ayon sa espiritu.”

Bukod dito, alam nating ang salita ng Dios ay gaya ng tabak na may dalawang talim sa magkabila. Ibig sabihin, maaaring ito ay may kahulugan sa material na aspeto at may mas malalim na kahulugan din naman ito sa espirtuwal na aspeto. (Hebreo 4: 12) Sapagka’t ang salita ng Dios ay buhay, at mabisa, at matalas kay sa alin mang tabak na may dalawang talim, at bumabaon hanggang sa paghihiwalay ng kaluluwa at espiritu, ng mga kasukasuan at ng utak, at madaling kumilala ng mga pagiisip at mga haka ng puso.

Ang banal na halik na tinutukoy ni Pablo ay hindi literal na halik kundi pagsasalubong ng katuwiran at kapayapaan. (Awit 85: 10) Kaawaan at katotohanan ay nagsalubong; katuwiran at kapayapaan ay naghalikan. Sa buhay na ito, mahirap makita na ang kaawaan at katotohanan ay magkasama, maging ang katuwiran at ang kapayapaan. Laganap sa paligid ang kasamaan at kaguluhan bunga ng pagtalikod ng mga tao sa Dios at hindi pagsunod sa Kaniyang mga palatuntunan.

Paano masasabing ang kaawaan at katotohanan ay kapuwa nagkasalubong? Paano masasabing ang katuwiran at kapayapaan ay naghalikan?

Nangyari lamang ito sa pamamagitan ng Panginoong Hesus. (Juan 1: 17) Sapagka’t ibinigay sa pamamagitan ni Moises ang kautusan; ang biyaya at ang katotohanan ay nagsidating sa pamamagitan ni Jesu-cristo. Si Hesus ang naging ehemplo ng pagpapakita ng Dios ng Kaniyang banal na katuwiran at walang hanggang pag-ibig. Taglay ng Dios kapuwa ang katotohanan at kaawaan at ibig din Niyang taglayin natin kapuwa ang mga ito. At tataglayin lamang natin ang mga ito kung magkakaroon tayo ng kapayapaan sa Dios sa pamamagitan ng Panginoong Hesus. (Roma 5: 1) Yaman nga na mga inaaring-ganap sa pananampalataya, mayroon tayong kapayapaan sa Dios sa pamamagitan ng ating Panginoong Jesucristo. 

Ang kaawaan, katuwiran at kapayapaan ay nagsalubong at naghalikan nang si Hesus ay mapako sa krus upang tubusin ang kasalanan ng mga taong tumanggap sa mga katuwiran ng Dios upang sila ay magkaroon ng lubos na kapayapaan sa Dios.

Kaya naman, ang kahulugan ng pagbabatian ng banal na halik  ay mahalaga sa mga lingkod ng Dios sapagkat ang layunin nito ay magkaroon tayo ng lubos na kapayapaan sa isa’t isa at higit sa lahat sa ating Panginoong Dios. Mayroong mga mahalagang element na kailangang taglayin ang bawat isa upang matamo ang kapayapaan sa iba at sa Dios.

Ngunit  paano natin tataglayin ang kapayapaan at ang katuwiran? 

Mahalagang maunawaan natin na ang katuwirang tinutukoy dito ay ang banal na kalooban ng Dios. Kapag ginanap natin ang Kaniyang mga kalooban, natural lamang na magkaroon tayo ng kapayapaan sa Kaniya sapagkat ito naman talaga ang hinahanap Niyang magawa natin.

Ang problema dito, nagkakaroon tayo ng katuwiran sa ating mga sarili. Maraming mga tao ang sa halip na gawin ang kalooban ng Dios ay ginagawa ang sarili nilang katuwiran. Ayaw ng Dios ng ganito at dito nagsisimula na mawala ang kapayapaan sa pagitan nating mga tao at ng Dios. Ito’y tuwirang hindi pagpapasakop sa Dios at kaylanman ay hindi magtatamo ng kapayapaan mula sa Dios. (Isa. 64: 6) Sapagka’t kaming lahat ay naging parang marumi, at ang lahat naming katuwiran ay naging parang basahang marumi: at nalalantang gaya ng dahon kaming lahat; at tinatangay kami ng aming mga kasamaan, na parang hangin. (Roma 10: 3) Sapagka’t sa hindi nila pagkaalam ng katuwiran ng Dios, at sa pagsusumakit na maitayo ang sariling kanila, ay hindi sila napasakop sa katuwiran ng Dios.

Hindi tayo dapat masumpungan na nagkakaroon ng katuwiran sa ating mga sarili. Ang paglilingkod sa Dios ay lubos na pagtalima o lubos na pagpapasakop sa Kaniyang mga kalooban at kautusan. Kung gagawin natin ito ay magkakaroon tayo ng kapayapaan sa Kaniya. (Filipos 3: 9) At ako’y masumpungan sa kaniya, na walang katuwirang aking sarili, sa makatuwid baga’y sa kautusan, kundi ang katuwirang sa pamamagitan ng pananampalataya kay Cristo, ang katuwiran ngang buhat sa Dios sa pamamagitan ng pananampalataya:

Nagbigay ng halimbawa si Hesus sa pagkakaroon ng katuwiran sa sarili ng mga Eskriba at Fariseo. Na bagaman nalalaman nila ang kautusan ng Dios ay hindi naman nila ginaganap. Kailangang higitan natin ang katuwiran ng mga ito sapagkat ang katuwiran ng Dios na humihigit sa kanilang katuwiran ang kailangang mataglay natin. (Mateo 5: 20) Sapagka’t sinasabi ko sa inyo, na kung hindi hihigit ang inyong katuwiran sa katuwiran ng mga eskriba at mga Fariseo, sa anomang paraan ay hindi kayo magsisipasok sa kaharian ng langit.

Kaya naman, sinabi ng Biblia na mapalad ang mga taong nagiingat ng kahatulan at gumagawa ng katuwiran ng Dios, sapagkat tunay na mayroon silang kapayapaan sa Dios. (Awit 106: 3) Mapalad silang nangagiingat ng kahatulan, at siyang gumagawa ng katuwiran sa buong panahon.

At ang mga ito ay matatagpuan sa iglesia ng Panginoon na binili Niya ng Kaniyang dugo na itinulad naman sa bahay. (1 Timoteo 3: 15) Nguni’t kung ako’y magluwat ng mahabang panahon, ay upang maalaman mo kung paano ang dapat sa mga tao na ugaliin nila sa bahay ng Dios, na siyang iglesia ng Dios na buhay, at haligi at suhay ng katotohanan. (Awit 122: 8-9) Dahil sa aking mga kapatid at aking mga kasama, aking sasabihin ngayon, kapayapaan ang sumaiyong loob. Dahil sa bahay ng Panginoon nating Dios. Hahanapin ko ang iyong buti.

Bukod sa pagtataglay ng kapayapaan sa Dios at sa mga kapuwa kapatid, ano ang pa ang ibayong biyaya na dulot ng katuwirang ito?

Maraming pakinabang na dulot ang paglakad sa katuwiran ng Dios. Nakadisenyo ang Kaniyang mga katuwiran sa ikabubuti ng ating buhay, ito man ay sa materyal o lalong higit sa espirituwal na bahagi ng ating buhay. Ang katuwiran ng Dios ang magbibigay sa atin ng kaalaman o karunungan na harapin ang anumang bagay sa ating buhay. Ang dating mga bagay na kinatatakutan nating harapin ay hinaharap na natin ngayon ng buong tapang sapagkat alam nating ang Dios ay hindi tayo pababayaan sa anumang kaparaanan.  (Isaias 54: 14) Sa katuwiran ay matatatag ka: ikaw ay malalayo sa kapighatian sapagka’t yao’y hindi mo katatakutan; at sa kakilabutan, sapagka’t hindi lalapit sa iyo.

Ang katuwiran ng Dios ang magtutuwid ng ating mga landas upang magawa nating layuan ang anumang anyo ng kasamaan. Dumating man ang mga tukso, ang katuwiran din ng Dios ang magbibigay sa atin ng lakas upang mapagtagumpayan ang mga ito. (1 Juan 3: 7) Mumunti kong mga anak, huwag kayong padaya kanino man: ang gumagawa ng katuwiran ay matuwid, gaya niya na matuwid.

Sinumang susunod sa katuwiran ay makakasumpong ng buhay, katuwiran at karangalan. Ito ang pangako ng Dios sa mga taong hindi hihiwalay sa Kaniyang mga palatuntunan. Maliligaw ang tao at lalayo sa Dios kung gagawin nito ang sarili nitong kagustuhan. Ngunit kung ang tao ay susunod lamang sa kalooban ng Dios, ito ang maghahatid sa Kaniya patungo sa ipinapangakong buhay na walang hanggan. (Kawikaan 21:21) Ang sumusunod sa katuwiran at kagandahang-loob nakakasumpong ng buhay, katuwiran, at karangalan.

At higit sa lahat, matututo tayong lalong magtiwala hindi sa ating sariling kakayahan kundi sa Dios na magkakaloob sa atin ng kapayapaan, katahimikan at biyayang walang hanggan. (Isa. 32: 17) At ang gawain ng katuwiran ay magiging kapayapaan; at ang bunga ng katuwiran ay katahimikan at pagkakatiwala kailan man.